Doorstromen na OKAN: taalontwikkelend en verbindend aan de slag met je leerlingen

Meertaligheid in je klas? Een uitdaging.

‘Lief? Ja, zeker. Maar ze begrijpt niet wat ik zeg. Helemaal niets, hè?’

‘Tja. En hij dan? Hij verstaat niet eens instructies.’

‘Ze moeten terug naar OKAN. Hier kunnen ze niet volgen. Onmogelijk.’

‘Wat hebben ze daar trouwens gedaan op OKAN? Ik heb daar zo mijn twijfels over.’

Elk schooljaar schrijven zo’n 7500 leerlingen zich in een OKAN-klas in. Zij vinden het jaar daarna hun weg naar het regulier onderwijs. Tel daar de leerlingen bij die thuis niet de schooltaal spreken (22 procent in heel Vlaanderen!) en je staat gegarandeerd voor een extra uitdaging in je klas.

We moeten dus dringend aan de slag met meertalige leerlingen, want terug naar OKAN? Dat is (meestal) geen optie.

Wat mag je van dit traject verwachten?

Deze nascholing is er voor elke leerkracht die anderstalige leerlingen in de klas heeft. Of je nu een praktijkvak geeft of theorie, taal speelt in elk vak een belangrijke rol en taalondersteuning is zo goed als altijd nodig.

Wat mag je verwachten van dit traject?

• een duidelijk beeld van de (ex-)OKAN-leerling: wat leert hij in de onthaalklas? Hoe verloopt de overstap naar het regulier onderwijs? Welke rol speelt de vervolgschoolcoach? Wat kan je als leerkracht verwachten? Hoe ga je de leerling evalueren?
• kennis over de wettelijke mogelijkheden: soms voel je dat het voor een bepaalde leerling, ondanks  ondersteuningsmaatregelen, toch misloopt voor een aantal vakken. Dan hoef je als leerkracht echt niet krampachtig te blijven vasthouden aan je leerplan, maar kan je een aantal andere opties verkennen met je schoolteam, die misschien beter bij de leerling in kwestie passen.
• concrete werkvormen om verbinding tussen leerlingen te stimuleren. Eenzaamheid is één van de grootste moeilijkheden die  ex-OKAN-leerlingen in het regulier onderwijs ervaren. Om dit te doorbreken, is het belangrijk om ervoor te zorgen dat leerlingen elkaar beter leren kennen.
• een aantal haalbare maatregelen en tips om je lessen taalkrachtiger te maken: met een aantal kleine ingrepen, kan je vaak al een verschil maken voor leerlingen met een taalachterstand.

Maar ... een taal leren is een contextgebonden proces

Het is belangrijk om te beseffen dat ‘een taal leren’ een proces is, waarin jij de leerlingen kan ondersteunen, maar waarin je hen niet kan forceren.

Een taal leren is bovendien iets persoons- en contextgebonden, waardoor we je ook geen lijstje met tips kunnen geven die voor álle anderstalige leerlingen zullen werken. De ene leerling zal al verder staan dan de andere in zijn taalontwikkeling en afhangende van de thuistaal of thuistalen, zal de leerling ook andere ondersteuningsmaatregelen nodig hebben.

Je zal dus moeten beschikken over de nodige dosis begrip, geduld en flexibiliteit.

Hoe wordt het traject opgebouwd?

Het traject bestaat uit drie halve dagen, gespreid over 7 weken. Elke sessie worden concrete tips en werkvormen gedeeld én uitgeprobeerd door de deelnemers via inleefoefeningen, zodat zij deze onmiddellijk kunnen omzetten naar hun eigen klaspraktijk.

Er wordt ook telkens ruimte gemaakt voor  intervisie en terugkoppeling. Hoe is het gegaan de voorbije weken? Wat heb je uitgetest? Wat liep nog moeilijk? We zoeken altijd samen naar nieuwe mogelijkheden.

Wie zijn de lesgevers van dit vormingstraject?

De lesgevers van dit traject zijn Jasmien Verbruggen, OKAN-coördinator, Gert Van Ostaeyen, taalondersteuner en Bieke De Loore, lesgever taal en drama.

Zij hebben dit traject samen uitgewerkt en zijn enorm enthousiast om hun ideeën en ervaringen met jullie te delen.